Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Historia

1 listopada 2024 r.
7:31

Historia lubelskich cmentarzy. Tak wyglądały w przeszłości

Autor: Zdjęcie autora MG

Przed nami: Dzień Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny. Po raz kolejny będzie to okazja do odwiedzin cmentarzy. Przypominamy historię niektórych lubelskich nekropolii.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Słowo cmentarz pochodzi od greckiego kojmeterjon, oznaczającego miejsce pochówku zmarłych. Nazwa ta została zapożyczona przez Rzymian, którzy zlatynizowali ją do formy coemeterium. Z czasem nowe słowo przyjęło obecnie używaną formę cmentarz.
Dawniej cmentarze lokowano przy kościołach parafialnych. Jedynie wyższe duchowieństwo, fundatorzy kościoła, właściciele ziemscy i bogaci mieszczanie byli chowani wewnątrz świątyni. Dla pozostałych osób miejscem pochówku był teren wokół kościoła. W Lublinie jednym z przykładów dawnego cmentarza przykościelnego jest plac Po Farze, w miejscu nieistniejącego już staromiejskiego kościoła parafialnego pw. św. Michała. Podczas prac archeologicznych, prowadzonych na terenie placu w latach 90. XX wieku, natrafiono na pozostałości wielu pochówków.

W XVIII w. w krajach europejskich wskazywano na niebezpieczeństwo epidemii, wynikające z obecności tysięcy pochówków, sąsiadujących z budynkami mieszkalnymi i studniami używanymi przez mieszkańców. Stopniowo wprowadzano w życie przepisy nakazujące przeniesienie cmentarzy poza granice miast. Po raz pierwszy takie przepisy wprowadzono we Francji, w 1763 roku.

W 1794 roku biskup lubelski Wojciech Skarszewski wydał pozwolenie na założenie cmentarza na gruntach należących do brygidek lubelskich. Początkowo teren nekropolii był niewielki i stanowił prostokąt o wymiarach 225 x 147 łokci (około 1,68 hektara). Z czasem, w latach 50, 70 i 90 XIX wieku, obszar ten znacznie powiększono, dzięki czemu w 1899 roku teren cmentarza rzymskokatolickiego wynosił 9,80 hektara. Ponowne rozszerzenie powierzchni cmentarza, o dodatkowe 2,90 hektara, nastąpiło w latach 20. XX wieku. W drugiej połowie XIX wieku obok nekropolii rzymskokatolickiej założono także część prawosławną i protestancką.

Podczas I wojny światowej, w 1915 r., okupacyjne władze austro-węgierskie zajęły część cmentarza na pochówki zmarłych i poległych żołnierzy. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości opiekę nad tą częścią cmentarza przejęły polskie władze wojskowe. Na terenie nekropolii i przy drodze prowadzącej do niej zasadzono drzewa. Były to lipy, dlatego dla cmentarza przyjęła się nazwa „Pod Lipkami”. W późniejszych latach ulicę prowadzącą na cmentarz od Krakowskiego Przedmieścia nazywano Cmentarną lub Cmentarzową. W XX wieku nazwę ulicy zmieniono na Lipową.

W pierwszej połowie XIX w., w związku z umocnieniem się administracji rosyjskiej na terenie Królestwa Kongresowego, liczba osób prawosławnych w Lublinie gwałtownie wzrosła. Wznoszono cerkwie, zakładano też cmentarze. W sąsiedztwie cmentarza rzymskokatolickiego przy ulicy Lipowej wytyczono część prawosławną. W początkach XX stulecia na cmentarzu prawosławnym wybudowano dwukondygnacyjną kaplicę cmentarną pw. Niewiast Niosących Wonności.

Nowy cmentarz rzymskokatolicki przy ulicy Unickiej utworzono w 1932 roku. Dwa lata później podjęto decyzję o budowie w tym miejscu kaplicy pogrzebowej. Wzniesiono ją w latach 1934–1935 według projektu lubelskiego architekta Aleksandra Gruchalskiego.
Stary cmentarz ewangelicki w Lublinie znajduje się w sąsiedztwie kościoła ewangelicko-augsburskiego przy Krakowskim Przedmieściu. Cmentarz usytuowany jest po południowej stronie świątyni, między kościołem i ulicą Krakowskie Przedmieście.

Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1787 roku. Większość nagrobków znajdujących się na terenie cmentarza przykościelnego reprezentuje styl klasycystyczny i empire. Niestety, wiele pomników nagrobnych na starym cmentarzu uległo dewastacji podczas II wojny światowej. W drugiej połowie XIX wieku założono nowy cmentarz ewangelicki w Lublinie. Usytuowano go w sąsiedztwie cmentarza rzymskokatolickiego przy ulicy Lipowej.

Cmentarz parafii św. Agnieszki znajduje się na Kalinowszczyźnie w Lublinie. Został założony w 1868 roku. W kolejnych latach był powiększany. Obecnie zajmuje 3 hektary i należy do obiektów zabytkowych.

Historia cmentarza na Majdanku sięga roku 1976. Jest to cmentarz komunalny, administrowany przez Lubelskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. Do tej pory pochowano na nim ponad 55 tysięcy zmarłych.

Stary cmentarz żydowski w Lublinie znajduje się na lessowym wzgórzu nazywanym niegdyś „Grodziskiem” w dzielnicy Kalinowszczyzna. Najstarsza pisemna wzmianka o istnieniu cmentarza pochodzi z 1555 roku. Większość nagrobków na cmentarzu została całkowicie zniszczona podczas II wojny światowej. Zachował się natomiast w całości pierwotny teren cmentarza.

Święto Wszystkich Świętych zostało ustalone w 835 roku przez papieża Jana XI. W dawnej Polsce wierzono, że w noc poprzedzającą Dzień Zaduszny dusze zmarłych wychodzą z cmentarza i udają się do kościoła gdzie uczestniczą we mszy, którą celebruje zmarły proboszcz. Dusze zmarłych mogły również wtedy odwiedzać domostwa, dlatego wykładano dla nich poczęstunek i zostawiano na noc uchylone drzwi i furtki. Tego dnia również obdarowywano żebraków, którzy zbierali się na cmentarzu lub w jego pobliżu.

e-Wydanie

Pozostałe informacje

Latynoskie wibracje w El Cubano
foto
galeria

Latynoskie wibracje w El Cubano

Tańce latynoskie to nie tylko kroki i figury, to przede wszystkim eksplozja emocji, rytmu i namiętności. Wszystko to było podczas ostatniej imprezy w El Cubano - gorące rytmy, zmysłowe tańce i atmosfera rodem z Karaibów. Zobaczcie, jak muzyka latynoska porwała wszystkich na parkiet do wspólnej zabawy.

Udaj mi się babko… czyli wielkanocna babka tradycyjnie i nowocześnie
DZIENNIK ZE SMAKIEM
film

Udaj mi się babko… czyli wielkanocna babka tradycyjnie i nowocześnie

Wielkanoc bez babki? Trudno to sobie wyobrazić! W najnowszym odcinku "Dziennika ze smakiem" zabierzemy widzów w kulinarną podróż, której główną bohaterką jest właśnie babka wielkanocna. To ciasto o prostych składnikach, ale jak się okazuje – diabeł tkwi w szczegółach.

Nadchodzi załamanie pogody. Przed nami chłód, wiatr i śnieg

Nadchodzi załamanie pogody. Przed nami chłód, wiatr i śnieg

W ciągu najbliższych godzin czeka nas nagła zmiana pogody. W całym województwie lubelskim dzisiaj od godziny 13 spodziewane są silne podmuchy wiatru, a wieczorem także opady śniegu. W nocy wrócą przymrozki. Uważajmy na drogach.

Mała wiewiórka wypadła z dziupli. Pomogli jej policjanci

Mała wiewiórka wypadła z dziupli. Pomogli jej policjanci

Pod jednym z drzew przy ul. Lipowej w Lubartowie jeden z przechodniów zauważył małą wiewiórkę, która nie przeżyłaby bez pomocy. Na miejsce wysłano policyjny patrol, który zaopiekował się zwierzątkiem.

Przed siatkarzami ze Świdnika ostatni mecz w sezonie

Siatkarze PZL Leonardo Avii Świdnik kończą sezon. Darmowe wejście na ostatni mecz

W ostatniej kolejce sezonu zasadniczego PZL Leonardo Avia Świdnik zamierzy się z Olimpią Sulęcin.

Pavol Stano (Górnik Łęczna): Możemy strzelać jeszcze więcej bramek

Pavol Stano (Górnik Łęczna): Możemy strzelać jeszcze więcej bramek

Górnik Łęczna nabiera rozpędu. W piątek zielono-czarni pokonali na wyjeździe mającą ekstraklasowe aspiracje Miedź Legnica. Jak spotkanie podsumowali szkoleniowcy obydwu drużyn?

Sobota z Trzydziestką
foto
galeria

Sobota z Trzydziestką

Kiedy w Klubie 30 na trzech parkietach rozbrzmiewają hity z lat 70., 80., latino oraz topowe przeboje, a goście z gracją balansują między parkietem a barem, wiadomo, że to kolejna szalona noc. Zobaczcie fotorelację z miejsca, gdzie trzy dekady doświadczenia to wstęp do dobrej zabawy. Tym razem niekwestionowaną gwiazdą była Ewelina Krupa i jej zaczarowane skrzypce...Jeśli chcecie wiedzieć, co się działo w Trzydziestce, to zapraszamy do oglądania naszej fotogalerii. Tak się bawi Lublin.

Polregio nie dowozi? Województwo lubelskie może powołać własną spółkę kolejową
tylko u nas

Polregio nie dowozi? Województwo lubelskie może powołać własną spółkę kolejową

Zarząd województwa lubelskiego rozważa powołanie własnej spółki kolejowej. Pierwszym krokiem jest przetarg na jej biznesową strategię. Jak tłumaczy wicemarszałek Piotr Breś, wynika to z problemów jakie w innej części kraju ma kolejowy przewoźnik działający na Lubelszczyźnie - spółka Polregio.

Szczypiorniści Padwy Zamość chcą zrehabilitować się za porażkę z KPR Fit Dieta Żukowo

Padwa Zamość kontra wicelider, AZS AWF gra w Łodzi

KPR Padwa i AZS AWF Biała Podlaska rozegrają w weekend 21. kolejkę. Zamościanie podejmą wicelidera z Ciechanowa, a akademicy wybiorą się do Łodzi.

Prezydent Puław nie pójdzie za kratki. Ktoś wpłacił grzywnę

Prezydent Puław nie pójdzie za kratki. Ktoś wpłacił grzywnę

Nakaz aresztowania i osadzenia w zakładzie karnym prezydenta Puław został wycofany przez sąd. Powodem tego nagłego zwrotu akcji jest wpłata grzywny, której dokonała nieznana osoba. - Prawdopodobnie nie trafię do więzienia - przekazał wczoraj wieczorem Paweł Maj.

Mateusz Stolarski liczy, że w sobotę kibice Motoru i Śląska obejrzą przede wszystkim dobry mecz

Trener Motoru przed meczem ze Śląskiem. „Mam nadzieję, że stworzymy świetne widowisko”

Po wygranej ze Stalą Mielec piłkarze Motoru mają już na koncie 39 punktów. Utrzymanie jest niemal pewne, a do realizacji celu został jeden krok, tzn. jedno „oczko”. A kolejna okazja do poprawy dorobku już dzisiaj podczas wyjazdowego meczu przyjaźni ze Śląskiem Wrocław. Spotkanie startuje o godz. 17.30.

Julia Szeremeta odniosła w Brazylii już dwa zwycięstwa

Julia Szeremeta z awansem do finału Pucharu Świata w brazylijskim Foz de Igacu

Julia Szeremeta z drugim zwycięstwem podczas zawodów Pucharu Świata rozgrywanych w brazylijskim Foz de Igacu. W piątek zawodniczka Paco Lublin pokonała Ulzhan Sarsenbek z Kazachstanu.

Bartosz Zmarzlik (na pierwszym planie) w piątek zajął najmniej lubiane przez sportowców czwarte miejsce

MAXTO ITS IMME im. Zenona Plecha: Kubera o włos od zwycięstwa, Zmarzlik poza podium

Dwóch żużlowców Orlen Oil Motoru Lublin dotarło w piątek do finału MAXTO ITS IMME im. Zenona Plecha, ale ani Dominik Kubera, ani Bartosz Zmarzlik nie zostali zwycięzcami imprezy. Najlepszy dzięki fenomenalnemu występowi w finale okazał się Michael Jepsen Jensen

Magda Więckowska zdobyła w Gnieźnie 8 bramek

PGE MKS FunFloor do wygranej w Gnieźnie potrzebował rzutów karnych

PGE MKS FunFloor Lubin znowu był zmuszony do pościgu w drugiej połowie. Tym razem udało mu się to tylko po części, bo do zwycięstwa w meczu z MKS URBiS Gniezno potrzebna była seria rzutów karnych.

Bartłomiej Korbecki zdobył w piątek dwa gole

Chełmianka na piątkę w derbach z Lewartem

Derby pomiędzy Chełmianką, a Lewartem zakończyły się zgodnie z planem. Drużyna Grzegorza Bonina rozbiła u siebie rywali aż 5:1. To pierwsza, domowa wygrana biało-zielonych w tym roku.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium