Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Lubelskie

20 lipca 2024 r.
16:40

Jak sobie radzić z upałami? Wysokie temperatury to wyzwanie dla organizmu

(fot. Pixabay/ilustracyjne)

Kto jest najbardziej narażony na upał, czego unikać przy słońcu i jak postępować w gorące dni rozmawiamy z prof. dr hab. n. med. Grzegorzem Dzidą z Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

• Dlaczego większość z nas w upalne dni czuje się tak źle?

Mamy całą serię dni, gdzie w dzień temperatura przekracza 30 stopni Celsjusza, a w nocy nie spada poniżej 20. Mamy tropikalne noce i całą dobę jesteśmy poza komfortem termicznym. Nasz organizm nie jest do tego przyzwyczajony. Są ludzie, którzy bardzo dobrze znoszą ciepłą pogodę, a inni wolą chłodne dni, więc dla nich to jest naprawdę ciężki okres. Nawet przebywając w komforcie termicznym, w ciągu doby przez skórę tracimy co najmniej pół litra płynów, a w upały, kiedy jeszcze dodatkowo dochodzi pocenie to tych płynów tracimy nawet litr i więcej.

• Nasz organizm próbuje się sam bronić przed temperaturą. 

Zmienia się sposób krążenia krwi, a mianowicie rozszerzają się drobne tętniczki, szczególnie te w skórze, które próbują oddać to ciepło. W związku z tym, na przykład pacjenci, którzy cały rok cierpią na wysokie ciśnienie tętnicze, to w takie dni ich ciśnienie potrafi się istotnie obniżyć. Bywają takie sytuacje, że w lecie musimy zmniejszać dawkę leków obniżających ciśnienie.

• Czyli mimo dyskomfortu, pocenie się jest dla nas pozytywne?

To jest bardzo ważna i obronna reakcja organizmu przed przegrzaniem. Widzimy, że jak skóra się spoci robi się trochę chłodniejsza. Ale z wodą tracimy również elektrolity, takie jak sód czy potas. W związku z tym, ważne jest picie dużej ilości wody najlepiej z dodatkiem minerałów. Gorzej jest z osobami chorymi, które na przykład dostają jeszcze leki moczopędne lub są bardzo wrażliwe na zaburzenia elektrolitowe. U tych osób mogą występować konsekwencje zdrowotne, dlatego w razie złego samopoczucia, jeżeli pacjent jest chory na serce, tarczycę lub ma cukrzycę czy nadciśnienie powinien zasięgnąć opinii lekarza, żeby sam nie ingerował zbytnio domowymi sposobami. Zdrowy organizm ma na tyle zdolności adaptacyjnych, że potrafi sobie z tym poradzić. Pocenie się jest krępujące natomiast miejmy świadomość, że to pocenie się to jest wyraz adaptacji do wysokiej temperatury. To przeciwdziałanie przegrzaniu się i blokowanie go utrudnia termoregulację.

• Co nam zagraża podczas upałów?

Na skutek przegrzania, na skutek tego, że bardzo rozszerzają się naczynia obwodowe, naczynia skórne i nie starcza odpowiedniej ilości krwi, która miałaby zaopatrywać mózg, często robi nam się słabo i wtedy najlepiej umieścić takiego człowieka w chłodnym miejscu, unieść nogi, żeby ta krew dopłynęła do mózgu w odpowiedniej ilości. Czasem w takich trudniejszych przypadkach kładzie się w okolice wątroby zimne okłady; wątroba jest takim filtrem i jednocześnie jest jak gąbka nasączona krwią, więc schłodzenie krwi przynosi poprawę.

Głównie borykamy się z zaburzeniami typu omdlenia, zaburzenia krążenia mózgowego i czasami wtedy kręci nam się w głowie. Czujemy się słabo, musimy na chwilę usiąść albo przystanąć i się oprzeć. Jest to również duże wyzwanie chociażby dla pacjentów z cukrzycą, którzy w takim upale praktycznie tracą umiejętność odróżniania objawy niedocukrzenia albo wysokiego poziomu cukru. Jest zmiana dystrybucji tego przepływu, czyli płynie przez te drobne naczynka w skórze, chłodząc się. W związku z tym serce musi wykonać większą pracę i często obserwujemy przyspieszenie akcji serca, żeby mogło utrzymać przepływ w poszerzonym łożysku naczyniowym. Prawidłowa praca serca zależy od odpowiedniego stężenia elektrolitów, które tracimy i na przykład utrata dużej ilości potasu to jest kolejny powód do przyspieszenia akcji serca. Widzimy, że kiedy wracamy z tego upału, czujemy się zmęczeni tak jakbyśmy wykonali ciężką pracę fizyczną, a tylko przeszliśmy w upalny dzień kilkaset metrów.

• Powinniśmy ograniczyć aktywność ruchową w czasie takich temperatur?

Jeśli mamy swój regularny, aktywny tryb życia to można sobie trochę pofolgować w gorsze dni. Skoro to serce już jest obciążone, to lepiej nie wykonywać tak intensywnego treningu, ale jeżeli już musimy, bo jesteśmy zdyscyplinowani i mamy taki plan treningowy to najlepiej aktywność zacząć we wczesnych godzinach porannych albo późnych godzinach wieczornych, kiedy jest chłodniej. Natomiast zdecydowanie odradzałbym te aktywności w upał. Oczywiście: wiemy, że siłownie są klimatyzowane i tam tego problemu nie ma, ale jeżeli chodzi o jazdę na rowerze czy biegi to raczej trzeba podążać wzorem mieszkańców Europy Południowej, czyli wybierać poranek lub wieczór.

• A klimatyzacja jest dla nas dobra?

To przejście jest dla organizmu bardzo ciężkim wyzwaniem. Bo w sytuacji, gdy siedzimy sobie w klimatyzowanym pomieszczeniu, w komforcie cieplnym i nagle wychodzimy na ponad 30-stopniowy upał, to wtedy zachodzą gwałtownie zmiany. Organizm na to reaguje i stara się natychmiast przeciwdziałać, chłodzić. W związku z tym zmieniają się warunki chociażby przepływu krwi w organizmie.

Częste zmiany temperatur sprzyjają infekcjom i wiele razy spotykamy się z taką sytuacją, że gdy człowiek stara się szybko schłodzić to zaraz łapie infekcję górnych dróg oddechowych, odzywają się zatoki, pojawia się katar i bardzo często mamy do czynienia z uaktywnieniem się opryszczki wargowej. Wirus opryszczki u większości nas jest uśpiony i w takich sytuacjach daje o sobie znać.

• Jaka powinna być różnica temperatur w pomieszczeniu, a na zewnątrz?

Komfort cieplny człowieka to jest mniej więcej około 21-22 stopnie Celsjusza i tak najczęściej nastawiamy klimatyzatory. Temperatura powyżej 28 stopni Celsjusza jest temperaturą, która stanowi wyzwanie dla organizmu i myślę, że przeskok pięciostopniowy czy sześciostopniowy jest już duży. A więc najlepiej, żeby różnica temperatur była mniejsza niż te 5 stopni Celsjusza. Widzimy to wtedy, kiedy na rozgrzanej plaży wchodzimy do chłodnej wody i następuje odwrotna reakcja, mianowicie naczynia się kurczą i może dochodzić do szoku termicznego. Zmiany temperatur zarówno w górę jak i w dół są wyzwaniem dla organizmu.

• Mówi się, że upały ciężko znoszą seniorzy, ale czy tylko oni?

Nie tylko. Również organizm małego dziecka, które nie ma jeszcze w pełni wykształconych mechanizmów adaptacyjnych. Tak samo osoby starsze na skutek procesu starzenia tracą te możliwości adaptacji do tych zmieniających się warunków. Trzecia taka grupa to osoby w sile wieku, ale z chorobami takimi jak choroby serca, nadciśnienie, cukrzyca.

• Ile i co powinniśmy pić przy takich temperaturach?

Jedni mówią półtora litra wody, niektórzy mówią dwa litry płynów. Pijąc większą ilość płynów powinniśmy obserwować ile moczu wydalamy i jaki ten mocz jest, aby nie doprowadzić do niewydolności nerek. Wystarczający stan nawodnienia zapewnia dobrą pracę nerek i oddawanie moczu niezagęszczonego kilka razy dziennie.

Przy odwodnieniu, tego moczu jest malutko, jest gęsty, ma barwę ciemnej słomki i często ma intensywny zapach mocznika. Prawidłowy mocz powinien być koloru jasnej słomki, w dużej objętości i o obojętnym zapachu, więc tym się kierujemy, jeżeli chodzi o stopień nawodnienia w codziennym życiu.

Niektórzy chętniej niż wodę piją chociażby herbatę, sok owocowy rozcieńczony i są nawet amatorzy coca-coli, w której jest jeszcze dodatkowo kofeina, która ostatecznie ma swoje oddziaływanie na nasz organizm. Generalnie zaleca się pić dużo płynów, unikając najlepiej tych wsokokalorycznych, bo z wodą, która nam jest potrzebna dodajemy sobie niepotrzebnych kalorii. Ważne jest, żeby nie opijać się gwałtownie, dlatego że to jest duże obciążenie i jeżeli nagle wypijemy litr wody rozciąga się żołądek i może dojść nawet do zasłabnięcia. Woda nie powinna być mocno zamrożona, a jedynie schłodzona, ponieważ ta nagła zmiana temperatury może powodować uaktywnienie się bakterii i wtedy dochodzi np. do anginy czy zapalenia krtani.

W swoich gardłach mamy uśpione bakterie i wirusy, które tylko czekają na taką okazję. Często widzimy, że pacjenci w starszym wieku unikają picia dużej ilości płynu, ponieważ po prostu nie czują pragnienia i trzeba przypominać starszym osobom, żeby mimo, że im się specjalnie nie chce pić to żeby jednak wypijały więcej płynów.

• A jakie posiłki powinniśmy spożywać?

Dieta powinna być bardzo lekkostrawna i w taką pogodę świetnie sprawdza się dieta wegetariańska. Do strawienia mięsa potrzebna jest praca i potrzebna jest energia.

(fot. archiwum prywatne)
e-Wydanie

Pozostałe informacje

Diabelski wieczór na Węglinie
koncert
5 kwietnia 2025, 20:00

Diabelski wieczór na Węglinie

Dzielnicowy Dom Kultury Węglin zaprasza na kolejną odsłonę muzycznego cyklu PERYFERIA, który odbędzie się w sobotę (5 kwietnia). W programie koncert „Tristis Diabolus” w wykonaniu Pawła Szamburskiego do tekstów Marcina Wichy.

Miażdżyca - cichy zabójca rozwijający się latami. Będą edukować na jej temat
NASZ PATRONAT

Miażdżyca - cichy zabójca rozwijający się latami. Będą edukować na jej temat

Już w sobotę w galerii Vivo odbędzie się finał akcji "Skonsultuj się z farmaceutą". Tematem tegorocznej edycji jest miażdżyca - podstępna choroba rozwijająca się w ciszy.

Wrotka dumnie pozuje już z dwoma jajkami

Wrotka dumnie pozuje już z dwoma jajkami

Jak już się zaczęło, to będzie się rozkręcać. W gnieździe sokołów na kominie lubelskiej elektrociepłowni są już dwa jajka.

Stal Kraśnik znowu odrobiła straty po przerwie

Stal Kraśnik odwróciła losy meczu z Hetmanem Zamość po przerwie

W Kraśniku znowu długo zanosiło się na niespodziankę. W trzecim meczu rundy wiosennej Stal po raz trzeci przegrywała do przerwy. Tym razem 0:1 u siebie z Hetmanem Zamość. Gospodarze długo nie mogli wyrównać, ale w ostatnim kwadransie jednak ta sztuka im się udała. A później poszło już z górki i niebiesko-żółci pokonali rywali 3:1.

Julia Szeremeta w dobrym stylu wróciła na ring

Julia Szeremeta nie dała rywalce szans w ćwierćfinale Pucharu Świata

Julia Szeremeta w wielkim stylu rozpoczęła udział w Pucharze Świata w brazylijskim Foz de Igacu. Polka pokonała w ćwierćfinale Alyssę Mendozę.

P+R na Węglinie w godzinach szczytu.
news dziennika wschodniego

Park & Ride w Lublinie: Czy kierowcy w ogóle z tego korzystają?

Z obserwacji jednego z naszych Czytelników wynika, że kierowcy nie korzystają z parkingów P+R. Dopytuje, czy jest szansa na to, aby to się zmieniło. Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego tego problemu jednak nie widzi.

Miasto Chełm po ewentualnym poszerzeniu granic administracyjnych

Zmiana granic Chełma. Rada Miasta jest "za". Czas na decyzję MSWiA

Mimo wyraźnego sprzeciwu mieszkańców gminy Chełm, Rada Miasta Chełm podjęła decyzję o rozszerzeniu granic administracyjnych. Sprawa trafi na biurko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które podejmie ostateczną decyzję. Czy ministerstwo uwzględni wolę mieszkańców?

Inflacja: Może nie wszystko będzie tak szybko drożeć

Inflacja: Może nie wszystko będzie tak szybko drożeć

Napływające informacje sygnalizują, że inflacja w kolejnych kwartałach może być niższa niż wcześniej oczekiwano – zapowiada Rada Polityki Pieniężnej w środowym komunikacie. Ale też Rada podkreśla, że w najbliższych miesiącach inflacja będzie wyższa od celu inflacyjnego.

Muzyczna podróż z Grzegorzem Tarwidem i jego trio
jazz
10 kwietnia 2025, 19:00

Muzyczna podróż z Grzegorzem Tarwidem i jego trio

Już w czwartek (10 kwietnia), w ramach projektu Jazz w CSK wysłuchamy na żywo jednego z najciekawszych pianistów młodego pokolenia – Grzegorza Tarwida. Artysta zaprezentuje program oparty na swoim debiutanckim albumie „Flowers”, który ukazał się nakładem prestiżowej wytwórni płytowej – Clean Feed. Poniżej zamieszczamy rozmowę z artystą.

Wschodni ślad – Tusk o cyberataku na system informatyczny Platformy

Wschodni ślad – Tusk o cyberataku na system informatyczny Platformy

Służby intensywnie pracują w związku z incydentem cyberbezpieczenstwa dotyczącym Platformy Obywatelskiej; sprawa jest poważna – poinformował w środę wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Wcześniej premier Donald Tusk informował o cyberataku na system informatyczny PO.

Autor pieśni powstańczych patronem skweru w Lublinie
galeria

Autor pieśni powstańczych patronem skweru w Lublinie

Jan Markowski, autor melodii wielu znanych pieśni powstańczych, takich jak „Mała dziewczynka z AK” czy „Sanitariuszka Małgorzatka” jest patronem skweru w Lublinie. Dziś uroczyście odsłonięto tablice z jego nazwą.

Cristiano Ronaldo w grze Fatal Fury: City of the Wolves
GRAMY
film

Fatal Fury: Cristiano Ronaldo w bijatyce (wideo)

Gra Fatal Fury: City of the Wolves swoja premierę będzie miała już 25 kwietnia. To klasyczna bijatyka 2D, a jedną z dostępnych postaci będzie właśnie Cristiano Ronaldo.

Lubelskie obchody Światowego Dnia Świadomości Autyzmu rozpoczął „niebieski spacer”,
galeria

Plac Litewski będzie niebieski. Zaczynają się Lubelskie Dni Autyzmu

Wszystko zaczęło się w środę, 2 kwietnia, od „niebieskiego spaceru. To wspólne przejście ulicami Lublina w geście solidarności z osobami ze spektrum autyzmu oraz ich rodzinami.

Trzeci mecz w rywalizacji Bogdanki LUK i ZAKSY zostanie rozegrany w niedzielę

Powiedzieliśmy sobie w sobotę, że nic się jeszcze nie skończyło. Opinie po meczu ZAKSA - Bogdanka LUK

Świetny występ Bogdanki LUK we wtorkowy wieczór spowodował, że w ćwierćfinale fazy play-off jest remis 1:1. Ekipa z Lublina w drugim starciu pokonała na wyjeździe ZAKSĘ Kędzierzyn Koźle 3:0. Decydujące starcie zostanie rozegrane w najbliższą niedzielę o godz. 14.45, w hali Globus.

Bradly van Hoeven też zostaje w Motorze na kolejny sezon

Bradly van Hoeven też zostaje w Motorze

Kolejny dzień i kolejny nowy kontrakt w klubie z Lublina. W środę Motor poinformował, że umowa Bradly van Hoevena również została przedłużona na sezon 2025/2026.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium