Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Hrubieszów

24 października 2021 r.
20:26

Cztery hektary tajemnic w Gródku. Niezwykłe miejsce nad Bugiem

Autor: Zdjęcie autora agdy
Gródek z hektarami dla archeologów
Gródek z hektarami dla archeologów (fot. LubieHrubie)

W tym tygodniu planowane jest podpisanie aktu notarialnego i gmina Hrubieszów będzie właścicielką kilku hektarów pola. Działka w Gródku nie jest potrzebna pod żadną inwestycję. To inwestycja w naukę. Od wielu lat trwają tu badania archeologiczne. Specjaliści szacują, że jeszcze kilka pokoleń naukowców będzie miało co robić. Skarpa nad Bugiem to niezwykłe miejsce.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Pół tony eksponatów, pochodzących z czasów od neolitu po wczesne średniowiecze, to efekt tylko zeszłorocznych badań, jakie na prywatnym jeszcze polu prowadziło Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie. Chodzi o miejsce nazywane przez archeologów „stanowiskiem 1C” znajdujące się w Gródku, niewielkiej miejscowości w gminie Hrubieszów. Teraz zapadła decyzja i gmina odkupi od rolnika C1, czyli 4 hektary, które zdaniem naukowców kryją w sobie najciekawsze obiekty warte przebadania.

Ciekawe dla nas, dobre dla nich

– O zakupie działki wójt mówił już od początku kadencji, teraz do tego dojdzie. Na ostatniej sesji radni jednogłośnie zaakceptowali ten pomysł, podjęli uchwałę i zarezerwowali w budżecie potrzebne pieniądze. W najbliższych dniach, gdy będą już przygotowane niezbędne dokumenty zostanie podpisany akt notarialny – mówi Robert Palichleb, sekretarz gminy, który przyznaje, że coś takiego zdarza się pierwszy raz.

Z przeprowadzonych do tej pory badań archeologicznych wynika, że malowniczo położona skarpa nad Bugiem była atrakcyjnym miejscem od czasów neolitu. Kiedy ludzie zaczęli stosować nowe metody obróbki kamienia, pojawiło się garncarstwo, tkactwo a przede wszystkim upowszechniło się rolnictwo i stałe osady. Pole, które kupuje gmina za miejsce do życia wybierali nasi przodkowie żyjący kilka tysięcy lat przed naszą erą. Znaleziska mówią, że z czasem zalety tego miejsca nie słabły.

Tylko trawa i naukowcy

– Wyniesienie terenu, które gwarantowało dobrą widoczność i zobaczenie w porę nieprzyjaciela oraz umiejscowienie na szlaku po którym ludzie poruszali się przez całe wieki. Takie może być wytłumaczenie dlaczego właśnie w tym miejscu znajdujemy tyle eksponatów z wielu epok. Właściwie przy każdych pracach polowych dostawaliśmy informacje o kolejnych znaleziskach. To dobrze, że nie będzie tu już wjeżdżał ciężki rolniczy sprzęt wykorzystywany przy uprawie zboża czy kukurydzy. Tegoroczne żniwa były dla stanowiska C1 ostatnimi – mówi Bartłomiej Bartecki, dyrektor Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, który zapowiada, że gminna działka nie zostanie wygrodzona płotem ani w żaden sposób nowy właściciel i użytkownicy nie oszpecą tego pięknego zakątka. 

Władze gminy deklarują: będzie tu po prostu posiana trwa.

– Głównym celem tego zakupu jest zachowanie naszego dziedzictwa i umożliwienie prowadzenia tam badań wszystkim zainteresowanym osobom. Oczywiście, że kwota 210 tys. zł w naszym budżecie, jest istotna ale to działanie perspektywiczne. Nasza gmina jest rolnicza, bogactwem są walory przyrodnicze. W przyszłości myślimy o wykorzystaniu wykopalisk archeologicznych i stanowiska naukowców na kupionej działce, do promowania naszego obszaru. Nie chodzi powielanie pomysłu z Masłomęcza do którego jest z Gródka jakieś 10 kilometrów ale o stworzenie czegoś, co będzie naszym atutem i atrakcją – dodaje sekretarz gminy.

W zeszłym roku na stanowisku C1 trwały badania (fot. Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie)

Orka na cmentarzu

Jak wyglądało gospodarowanie w niezwykłym z punktu widzenia naukowców Gródku, daje pojęcie Józef Niedźwiedź, który w „Archeologii Polski Środkowowschodniej” z 1999 roku zamieścił artykuł o  badaniach ratowniczych na tutejszym cmentarzu kultury łużyckiej. Kultura łużycka to czasy późnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, gdy powstawały ludzkie osady, z których najbardziej znaną jest Biskupin. Ich mieszkańcy stosowali pochówki ciałopalne w popielnicach zakopywanych w ziemi.

Archeolog relacjonuje, że jesienią 1997 roku dwaj mieszkańcy Gródka zlokalizowali na powierzchni duże fragmenty  popielnic  wyorane  podczas  prac polowych. Jeden z nich wydobył wówczas  dwa naczynia, z których jedno trafiło w raz z przepalonymi  kośćmi  do muzeum w  Hrubieszowie,  drugie do jego  kolekcji, podobnie jak odkryta rok wcześniej tym samym sposobem inna popielnica. Przepalone kości z obu naczyń zostały na cmentarzysku. Wiosną na miejsce przyjechali naukowcy z Regionalnego Ośrodka  Studiów i Ochrony  Środowiska  Kulturowego  w  Lublinie  oraz hrubieszowskiego muzeum. Potwierdzili niszczenie na cmentarzysku dwu skupisk grobów. Przeprowadzono wówczas badania wykopaliskowe i na 153 mkw. pola odkryto trzydzieści jeden kolejnych, ciałopalnych grobów popielnicowych w trzech skupiskach.

Średniowieczny Wołyń i okolice

Archeolodzy, którzy od maja do grudnia zeszłego roku prowadzili badania na kupowanej przez gminę działce i sąsiednich polach (w sumie na obszarze 10 hektarów), nazywają ją najważniejszym stanowiskiem archeologicznym Lubelszczyzny. W ramach projektu chcieli się zorientować jak rozplanowane są ewentualne cmentarzyska, obiekty gospodarcze czy obiekty o charakterze obronnym i militarnym – pradziejowe oraz nowożytne.

Pierwsze wykopaliska prowadził w Gródku nad Bugiem – bo tak nazywają to miejsce badacze -  Zorjan Dołęga Chodakowski ponad 200 lat temu. Zwiedzając Gródek uznał go za średniowieczny Wołyń. Ale fakt, że teren jest atrakcyjny rolniczo sprawił, że to ważne dla nauki miejsce zostało przebadane zaledwie w niewielkim stopniu. Teraz to się zmieni.

Grunt sprzedaje gospodarz, który nie wyraża chęci rozmowy, bo jak poinformował przez pośredników ma złe doświadczenia z prasą. Zapewne to ta sama osoba (albo jej spadkobiercy) o której wspominają archeolodzy w swoich artykułach i pracach naukowych.

– Otacza on staranną opieką stanowiska archeologiczne zlokalizowane w okolicach swojej miejscowości, sprawdzając kilkakrotnie w  ciągu  roku stan  ich  zachowania. W  efekcie tej  działalności  powstała  systematycznie  prowadzona kolekcja,  z  dokładną lokalizacją znalezisk. Po wielokroć była ona udostępniana archeologom, w  wyniku czego najwartościowsze  jej elementy doczekały się publikacji, zaś pokaźny  zbiór  zabytków  krzemiennych  aktualnie znajduje  się  w opracowaniu – opisywali działania rolnika Ewa i Andrzej Kokowscy w artykule „Trzy znaleziska wczesnośredniowieczne w Gródku nad Bugiem” z 1992 roku.

W 1994 roku Jacek Rogatko pisząc o zabytkach wczesnośredniowiecznych w artykule „Nowy znaleziskach z okolic Gródka nad Bugiem woj. zamojskie” dziękuje mieszkańcowi, wieloletniemu współpracownikowi  Ekspedycji Archeologicznej  Katedry  Archeologii  UMCS, za udostępnienie kolekcji, którą zebrał z powierzchni 7 stanowisk archeologicznych.

Rolnik-archeolog

W 2007 roku o archeologu amatorze powstał reportaż telewizyjny, w którym przedstawiony jest rolnik posiadający specjalistyczną wiedzę pozwalającą mu na prowadzenie samodzielnych badań powierzchniowych czyli w tzw. warstwie ornej. I pozyskiwanie eksponatów tylko w ten sposób. Zainteresował się archeologią po tym, gdy 100 metrów od jego gospodarstwa badania prowadził właśnie prof. Andrzej Kokowski z Instytutu Archeologii UMCS.

Jak relacjonowali autorzy materiału „Poskramiacz historii. 40 hektarów historii”, gospodarz zgromadził w swej kolekcji naczynia kultur pucharów lejkowatych i amfor kulistych, monety bizantyjskie (follisy), rzymskie (denary), pozostałości po siedliskach Gotów, średniowieczne rylce do pisania na tabliczkach woskowych aż po XIX - wieczne ikonki – szkaplerze. Wiele przekazał do muzeów. Na liście spektakularnych odkryć jest sprzączka od pasa, na której widnieje jedyny odkryty dotąd wizerunek gockiego wojownika, fragment rzymskiego wiadra (drugie takie odkrycie w Polsce) i grot włóczni awarskiej (znaleziono tylko trzy takie w Europie).

e-Wydanie

Pozostałe informacje

Nawet 1800 zł. Nowy dodatek dla służb mundurowych
galeria

Nawet 1800 zł. Nowy dodatek dla służb mundurowych

Nowy dodatek dla służb mundurowych ma poprawić warunki życia funkcjonariuszy, zwłaszcza tych stacjonujących z dala od swoich domów. Reforma obejmie funkcjonariuszy służb mundurowych. Każdy będzie mógł skorzystać z jednej z czterech form wsparcia.

Budowa drugiej nitki obwodnicy Kocka i Woli Skromowskiej
Wideo/Dużo zdjęć
galeria
film

Kock za rok ominiemy ekspresowo

8,5 kilometra obwodnicy Kocka za rok zmieni się w prawdziwą ekspresówkę. Już widać zarys drugiej nitki drogi i nowe mosty. Za 12-14 miesięcy prace będą zbliżać się ku końcowi.

Sebastian S. piłkarz Górnika Łęczna

Szokujące doniesienia dotyczące piłkarza Górnika Łęczna. Klub zabrał głos

Szokujące doniesienia z obozu Górnika Łęczna. Jak podała lubelska „Gazeta Wyborcza”, jeden z zawodników zielono-czarnych ma postawione zarzuty fizycznego i psychicznego znęcania się nad swoją partnerką

W pierwszym meczu z Treflem Start wygrał 122:121

PGE Start Lublin w piątek zagra w Sopocie z mistrzem Polski

PGE Start Lublin w piątek wieczorem zagra z Treflem Sopot, czyli aktualnym mistrzem Polski, który obecnie zajmuje drugie miejsce w tabeli Orlen Basket Ligi. Spotkanie zaplanowano na godz. 18.

Obuwie sportowe z Chin przechwycone przez Krajową Administrację Skarbową

Podrabiane buty za 1,5 miliona zł przechwycone przez lubelskich celników

Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z Oddziału Celnego w Chełmie odkryli ponad 4,5 tysiąca par podrabianych butów sportowych. Towar znajdował się w składzie celnym na terenie powiatu chełmskiego i pochodził z Chin. Kontrola wykazała, że buty bezprawnie oznaczono znakami towarowymi znanego producenta odzieży sportowej.

Skok stulecia. Jego łupem padły papierosy i alkohol

Skok stulecia. Jego łupem padły papierosy i alkohol

Policjanci z Terespola zatrzymali mężczyznę odpowiedzialnego za kradzież ze sklepu. Zginął alkohol i papierosy. Sprawca może spędzić w więzieniu nawet 10 lat.

zdjęcie ilustracyjne

Terenówki rozjeżdżają łąki nad Bugiem. Mieszkańcy: „Może postawić znaki zakazu”

Nielegalne rajdy terenówek stają się zmorą nadbużańskich wsi. Radni i mieszkańcy gminy Janów Podlaski skarżą się, że problem narasta.

Farben Lehre, The Bill i Zenek Kupatasa zagrają w Zgrzycie
koncert
4 kwietnia 2025, 18:00
film

Farben Lehre, The Bill i Zenek Kupatasa zagrają w Zgrzycie

Najbliższy piątek (4 kwietnia) w Fabryce Kultury Zgrzyt upłynie pod znakiem brzmień w klimacie punk i reggae. Na jednej scenie zagrają: Farben Lehre, The Bill oraz Zenek Kupatasa. To wyjątkowe wydarzenie obiecuje solidną porcję melodyjnego punk-rocka, nieokiełznanego pogo pod sceną i pozytywnych wibracji.

Morawiecki i Obajtek przyjadą do Białej Podlaskiej. Będą mówić o cudzoziemcach i Małaszewiczach

Morawiecki i Obajtek przyjadą do Białej Podlaskiej. Będą mówić o cudzoziemcach i Małaszewiczach

Były premier Mateusz Morawiecki (PiS) spotka się z mieszkańcami Białej Podlaskiej. Nie przyjedzie sam – towarzyszyć mu będzie Daniel Obajtek (PiS), były prezes Orlenu.

Lublin przebuduje Żłobek nr 9. Powstanie 180 nowych miejsc dla dzieci

Lublin przebuduje Żłobek nr 9. Powstanie 180 nowych miejsc dla dzieci

Miasto ogłosiło przetarg na modernizację placówki przy ul. Zelwerowicza. Inwestycja, dofinansowana kwotą 6,5 mln zł, pozwoli zwiększyć liczbę miejsc opieki do 390 i poprawić warunki dla dzieci oraz personelu.

Straż Graniczna odmówiła przyjęcia wniosku o azyl obywatelce Gwinei

Straż Graniczna odmówiła przyjęcia wniosku o azyl obywatelce Gwinei

Tylko jeden wniosek o udzieleniu ochrony międzynarodowej został odrzucony przez funkcjonariuszy straży granicznej po wejściu w życie przepisów.

Łada wygrała pierwszy mecz na wiosnę

Siedem goli Łady 1945 Biłgoraj, sześć Sygnału i komplet wyników Keeza IV ligi

Do trzech razy sztuka mogą powiedzieć kibice i piłkarze Łady 1945 Biłgoraj. Drużyna Marcina Zająca po dwóch remisach z rzędu wreszcie wywalczyła pełną pulę. W środę pokonała u siebie rezerwy Avii aż 7:0.

Bartosz Zmarzlik w piątek w Łodzi będzie głównym faworytem do zwycięstwa

MAXTO ITS Indywidualne Międzynarodowe Mistrzostwa Ekstraligi. Zmarzlik znów faworytem

W piątek wieczorem na łódzkiej Moto Arenie odbędzie się dwunasta edycja MAXTO ITS Indywidualnych Międzynarodowych Mistrzostw Ekstraligi imienia Zenona Plecha. W stawce znalazło się trzech żużlowców Orlen Oil Motoru Lublin: Bartosz Zmarzlik, Dominik Kubera oraz Wiktor Przyjemski

rektor UM w Lublinie - prof. Wojciech Załuska
rozmowa

Poważne zarzuty w stronę Uniwersytetu Medycznego. Rektor: sprawa będzie mieć finał w sądzie

W lokalnych mediach pojawiły się zarzuty w stronę Uniwersytetu Medycznego i jego kierownictwa. Sprawa odbiła się szerokim echem. Postanowiliśmy zapytać rektora uczelni o to, jak odniesie się do oskarżeń.

Niewybuch przy ulicy Janowskiej w Białej Podlaskiej. Saperzy przystępuję do działań
aktualizacja

Niewybuch przy ulicy Janowskiej w Białej Podlaskiej. Saperzy przystępuję do działań

Niewybuch przy ulicy Janowskiej w Białej Podlaskiej. Urzędnicy czekają na przyjazd saperów.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium