Magazyn

20 lutego 2022 r.
12:06

"Dosłowna" w Lublinie. "To nie jest sklep z książkami"

Wyszedłem z założenia, że książki wcale nie muszą być poukładane kategoriami. Chciałbym, żeby stały obok siebie i ze sobą rozmawiały – opowiada Rafał Rutkowski
Wyszedłem z założenia, że książki wcale nie muszą być poukładane kategoriami. Chciałbym, żeby stały obok siebie i ze sobą rozmawiały – opowiada Rafał Rutkowski (fot. Maciej Kaczanowski)

Mam takie przeczucie, jak nasza energia jest dobrze ukierunkowana i w życiu ma coś dobrego się wydarzyć, to się wydarzy z automatu. Jak w dobrze skonstruowanej książce – ROZMOWA z Rafałem Rutkowskim, poetą, szefem Księgarnia Dosłowna, która właśnie skończyła trzy lata.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
  • Panie Rafale, rocznik?

– Urodziłem się 13 grudnia 1988 w Warszawie. Ładnie brzmi, co?

  • Korzenie rodzinne?

– W trakcie robienia sobie drzewa genealogicznego doszedłem do XVIII wieku. Na razie jestem w 1736 roku, mój przodek przybył w okolice Radomia z kresów. Szukam dalej.

  • Edukacja?

– Szkoła Podstawowa w Radomiu, dalej III Liceum Ogólnokształcące w Radomiu, gdzie wydałem swoje Juwenilia poetyckie. Po szkole średniej w 2007 roku przyjechałem do Lublina, złożyłem papiery na KUL. W 2012 roku skończyłem polonistykę. Obroniłem pracę magisterską „Dziwność jako kategoria estetyczna”, którą pisałem pod kierunkiem prof. Andrzeja Tyszczyka.

  • Jak pan trafił do Sceny Plastycznej KUL Leszka Mądzika?

– Chodziłem tu i tam, już wtedy pisałem wiersze, startowałem w konkursach jednego wiersza, jeździłem po Polsce, poznałem trochę życia artystycznego. W studencko flanerowskich przechadzkach po KUL trafiłem na ogłoszenie o naborze do Mądzika. Wybraliśmy się razem z moją ówczesną dziewczyną, dziś już żoną Weroniką na nabór do spektaklu "Przejście" i tak wylądowałem w Scenie Plastycznej KUL.

Na początku poznawaliśmy teatr przy spektaklu "Wędrowne", uczyliśmy się rzemiosła, czyli gry przedmiotami, zapalania światła, przesuwania kurtyny i tak dalej. Kiedy dziś przypomnę sobie, jak to wszystko w kuluarach spektaklu się odbywało i ładnie składało, to byłem najlepszym odbiorcą sztuki Mądzika, mając wgląd w materię spektaklu. Doświadczenie teatralne było niesamowite. Nikt z siedzących na widowni tego nie doświadczał. Potrafiłem wejść w rodzaj teatralnego transu, jak sobie w tej ciemności wszystko poskładałem w głowie, to rodziło się z tego bardzo mocne, kapitalne doświadczenie.

Wejście do Mądzikowego czyśćca okazało się dla mnie fundamentalnym doświadczeniem.

  • Co było dalej?

– W 2012 roku skończyłem studia, wyjechałem na parę miesięcy do Paryża, pochodziłem po mieście, wróciłem do Lublina i rozpocząłem staż w Centrum Kultury w Lublinie. W cyklu "Przystanek poetów" zacząłem robić małe spotkania, przez cztery lata zrobiłem ich kilkadziesiąt. Do tego różnego rodzaju konkursy i slamy, aż w końcu Janusz Opryński i Rafał Koziński powierzyli mi misję.

  • Jaką?

– Stworzyć księgarnię. Pomyślałem wtedy, żeby do wyznaczonego miejsca przenieść trochę innego, klasycznego świata i stworzyć księgarnię jakby przeniesioną z innych czasów. Na rozmowy z Januszem i Rafałem wpadł Robert Kuśmirowski, pomógł mi skomponować meble do zabytkowego wnętrza dawnego klasztoru.

  • Czyli Kuśmirowski zrobił panu scenografię do niezwykłej księgarni?

– Tak, towarzyszył mi w zbudowaniu księgarni, udekorował ją, zadbał o to, żeby wszystko miało ręce i nogi. A ponieważ jest doskonałym artystą i się na wnętrzach idealnie zna, wie, który mebel jest prawdziwy, a który podrabiany, wie, który się we wnętrzu księgarni ze smakiem odnajdzie, to zamknęliśmy się w sali na kilka miesięcy, szukając wyposażenia w internecie, po antykach, komisach, targach. I udało się otworzyć księgarnię "Dosłowną". Pamiętam, jak był pan po raz pierwszy u nas i powiedział: tu jest jak w Krakowie.

  • Tak było. Byłem zaskoczony urodą wnętrza, rodzajem salonu. Pomysłem wówczas, że w takim wnętrzu przed wojną poeta Józef Czechowicz rozmawiał z innymi poetami.

– Tak sobie myślę, że w życiu niezwykłe rzeczy wydarzają się nie bez przyczyny, trzeba tylko umieć czytać znaki. Jak się przeprowadziłem do nowego mieszkania, zastaliśmy ogromny, fantastyczny księgozbiór z książkami i czasopismami z XIX wieku i to kapitalnie zgrało się z ideą księgarni "Dosłownej". W dodatku przy urządzaniu księgarni towarzyszył nam jakiś opiekuńczy duch, większość zabytkowych mebli trafiało nam się za paręset złotych. Mam takie przeczucie, jak nasza energia jest dobrze ukierunkowana i w życiu ma coś dobrego się wydarzyć, to się wydarzy z automatu. Jak w dobrze skonstruowanej książce.

  • W "Dosłownej" jest dużo metafizyki. Jest miejscem, gdzie żyją książki, miejscem spotkań, jest miejscem dla scen filmowych i teatralnych?

– Co też się dzieje, użyczam naszą przestrzeń do kręcenia filmów, księgarnia bywa nawet atelier fotograficznym. Najważniejsze są spotkania i książki, które razem z Izą Majewską tu tak prezentujemy, by przychodzących na chwilę wytrącić z codziennego życia. Często, jak ktoś tu wchodzi, podświadomie ścisza głos. Zresztą historycznie patrząc, w sali, gdzie jest księgarnia było kiedyś parlatorium z kominkiem pośrodku, czyli klasztorną rozmównicą.

  • Ależ to pasuje do idei „Dosłownej”. Parlatorium czyli pomieszczenie w klasztorze, przeznaczone do prowadzenia rozmów z gośćmi. Ilekroć jestem u pana, rozmawiamy przy przeglądaniu książek, które zresztą są ułożone z intrygujący sposób?

– Wyszedłem z założenia, że książki wcale nie muszą być poukładane kategoriami. Chciałbym, żeby stały obok siebie i ze sobą rozmawiały. Często obok książki leży książka z całkiem innej beczki, ktoś patrzy i mówi: O, te dwie książki z sobą korespondują. To wyznacza wyjątkowość naszej księgarni.

  • Kto przychodzi do „Dosłownej”?

– To jest bardzo różnie. Przychodzi dużo profesorów, których bardzo cenię, bo zawsze wychodzą z torbą książek, a po drugie zaczyna się rozmowa. W końcu jesteśmy w rozmównicy. Rozmowa jest najważniejszą i najpiękniejszą rzeczą, jaka może mnie spotkać. Często ta rozmowa wciąga i już staje się literaturą. Jak się pięknie porozmawia z drugim człowiekiem, to obie strony stają się bogatsze o doświadczenia literackie i emocjonalne uniesienia.

  • Inne księgarnie padają, mówi się upadku czytelnictwa, "Dosłowna" kwitnie i się rozwija. Czary jakieś czy co?

– Nie czary, tylko dobra księgarnia i przyjemność rozmawiania. "Dosłowna" to nie jest sklep z książkami, to jest rozmównica z księgarnią. Miejsce spotkań. Na początku zaczęliśmy z impetem, współpracując z Wojewódzką Biblioteką Publiczną i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu przy organizacji cyklu "Seryjni poeci", w którym zrobiłem kilkadziesiąt spotkań. Współpracowałem z Wydawnictwem „Czarne”, po półtora roku działalności pojawiła się pandemia, zaplanowane spotkania wzięły w łeb. Ale zacząłem współpracę z „Nocą księgarń”, pojawiła się u nas Dorota Masłowska czy Paweł Sołtys. Pandemia nauczyła nas nowej skuteczności, zaczęliśmy robić spotkania online, które sobie bardzo cenię, bo zwiększają zasięgi, zamieniają księgarnię na małą telewizję. Zostaliśmy objęci przez Instytut Książki „Certyfikatem dla małych księgarni”, co pozwoliło nam zakupić profesjonalny sprzęt do transmisji, umożliwiający  jakość HD. Dzięki dotacji ministerialnej stworzyłem cykl „Dosłowne potyczki literackie”, które kończą się turniejem literackim.

  • Jesteśmy w rozmównicy, więc jeszcze kilka pytań: Co w życiu jest ważne?

– Najważniejsze jest to, co mamy w głowie. Nasza wyobraźnia i to, co chcemy zrealizować. Nasza moc sprawcza, polegająca na tym, żebyśmy tak sobie zorganizowali to życie na dużych i małych frontach, żeby osiągnąć pewien constans i szczęście. Wtedy mogę sobie siąść, popatrzeć na to, co zorganizowałem i złapać oddech.

  • Czego pan się w życiu trzyma?

– Jak byłem młody, trzymałem się poezji. Jednak poezja to w życiu fundament lichy. Trzymam się zasady, że trzeba być sobą. Staram się być sobą nieprzerwanie i to jest moja niepodległość. Chodzi o to, żeby nie zmieniać swojego serca.

  • Co to jest miłość?

– Najtrudniejsze pytanie. W moim przypadku to jest moja żona Weronika. Miłość to jest dom i spokój.

  • Poetyckie plany wydawnicze?

– Szykuję kolejny tomik. Niby już skończony, ale jeszcze komponuję.

  • Jest już tytuł?

– Nie, tytuł to najtrudniejsza rzecz. Moje tytuły wychodzą długie. Pierwsza książka miała tytuł „Chodzę spać do rzeki”, druga: „Wywołuję siebie z ruin”, trzecia: „Moje oczy to ptaki”.

e-Wydanie

Pozostałe informacje

Julia Szeremeta odniosła w Brazylii już dwa zwycięstwa

Julia Szeremeta z awansem do finału Pucharu Świata w brazylijskim Foz de Igacu

Julia Szeremeta z drugim zwycięstwem podczas zawodów Pucharu Świata rozgrywanych w brazylijskim Foz de Igacu. W piątek zawodniczka Paco Lublin pokonała Ulzhan Sarsenbek z Kazachstanu.

Bartosz Zmarzlik (na pierwszym planie) w piątek zajął najmniej lubiane przez sportowców czwarte miejsce

MAXTO ITS IMME im. Zenona Plecha: Kubera o włos od zwycięstwa, Zmarzlik poza podium

Dwóch żużlowców Orlen Oil Motoru Lublin dotarło w piątek do finału MAXTO ITS IMME im. Zenona Plecha, ale ani Dominik Kubera, ani Bartosz Zmarzlik nie zostali zwycięzcami imprezy. Najlepszy dzięki fenomenalnemu występowi w finale okazał się Michael Jepsen Jensen

Magda Więckowska zdobyła w Gnieźnie 8 bramek

PGE MKS FunFloor do wygranej w Gnieźnie potrzebował rzutów karnych

PGE MKS FunFloor Lubin znowu był zmuszony do pościgu w drugiej połowie. Tym razem udało mu się to tylko po części, bo do zwycięstwa w meczu z MKS URBiS Gniezno potrzebna była seria rzutów karnych.

Bartłomiej Korbecki zdobył w piątek dwa gole

Chełmianka na piątkę w derbach z Lewartem

Derby pomiędzy Chełmianką, a Lewartem zakończyły się zgodnie z planem. Drużyna Grzegorza Bonina rozbiła u siebie rywali aż 5:1. To pierwsza, domowa wygrana biało-zielonych w tym roku.

Jakub Bednarczyk strzelił w piątek w Legnicy fenomenalnego gola

Górnik Łęczna wygrywa na wyjeździe z Miedzią Legnica. Wspaniały gol Jakuba Bednarczyka

Jak nie szło to nie szło, ale teraz Górnik Łęczna nabiera rozpędu. W piątek zielono-czarni odnieśli niezwykle cenne zwycięstwo w Legnicy nad tamtejszą Miedzią. Dla podopiecznych trenera Pavola Stano była to pierwsza wyjazdowa wygrana w tym roku, a zarazem druga z rzędu

Ulicami Starego Miasta przeszła droga krzyżowa
galeria

Ulicami Starego Miasta przeszła droga krzyżowa

Uczestnicy modlili się o trzeźwość i uwolnienie z nałogów. Chętni złożyli również deklarację abstynencji w intencji osoby uzależnionej.

Zacięty mecz w Sopocie zakończył się wygraną PGE Startu Lublin
film

Wielkie emocje w Sopocie. PGE Start Lublin wygrał z mistrzem Polski

Świetne widowisko w Sopocie. Tamtejszy Trefl walczył do końca, aby odwrócić losy mecz z PGE Startem. Lublinianie do przerwy prowadzili aż 61:38. Po szalonej pogoni rywali, do ostatnich sekund musieli jednak drżeć o wynik. Ostatecznie pokonali jednak mistrza Polski 88:87.

Zdjęcie ilustracyjne

62-latek, który zaatakował ratownika medycznego, stanie przed sądem

Do trzech lat więzienia grozi mężczyźnie, który naruszył nietykalność ratownika na oddziale ratunkowym szpitala w Janowie Lubelskim. Do sądu trafił akt oskarżenia.

Azoty Puławy przegrały na wyjeździe z REBUD KPR Ostrovią Ostrów Wielkopolski 33:36

Azoty Puławy gorsze od REBUD KPR Ostrovii Ostrów Wielkopolski

W meczu ostatniej kolejki sezonu zasadniczego Azoty Puławy przegrały na wyjeździe z REBUD KPR Ostrovią Ostrów Wielkopolski 33:36. Taki wynik przesądził o tym, że puławianie w drugiej części sezonu rywalizować będą w grupie spadkowej

Mieszkańcy chcą zmieniać Lublin. Zakończył się nabór wniosków do Budżetu Obywatelskiego

Mieszkańcy chcą zmieniać Lublin. Zakończył się nabór wniosków do Budżetu Obywatelskiego

182 projekty, a w tym dzielnicowe rozwiązania i większe inicjatywy – tak prezentują się wnioski do Budżetu Obywatelskiego na 2026 rok. „To odpowiedź na aktualne potrzeby lokalnej społeczności” – twierdzą władze miasta.

Lekarze i żołnierze w jednym. Dziś ich dzień
ZDJĘCIA
galeria

Lekarze i żołnierze w jednym. Dziś ich dzień

Podczas wojny to oni niosą pierwszą pomoc medyczną, od której często zależy ludzkie życie. Dziś lekarze, pielęgniarze i ratownicy, którzy łączą obowiązki medyczne ze służbą wojskową, obchodzą swoje święto.

Piłkarze Podlasia mają czego żałować po piątkowym meczu z Wiślanami

Przewrotka za trzy punkty. Podlasie przegrało z Wiślanami

Po takim meczu piłkarze Podlasia długo będą pluli sobie w brody. Bialczanie w drugiej połowie spotkania z Wiślanami Skawina zmarnowali: rzut karny i nie „setkę”, a „dwusetkę”. Jak to w piłce bywa rywale w doliczonym czasie gry zdobyli zwycięskiego gola.

Marta Wcisło przy puławskim Orliku. Za otwarcie tego boiska wbrew orzeczeniu sądu karę aresztu ma ponieść prezydent Puław
Puławy

Wcisło o zamknietym boisku i areszcie dla Maja: to wina PiS-u

Podczas konferencji prasowej zwołanej przy boisku sportowym Orlik w Puławach europosłanka Platformy Obywatelskiej wyraziła zrozumienie dla kontrowersyjnej decyzji sądu, a winą za zamknięcie obiektu i areszt dla prezydenta Puław obarczyła Prawo i Sprawiedliwość.

Wisła Puławy w sobotę rozegra kolejny bardzo ważny mecz

Przed Wisłą Puławy kolejny ważny mecz w kontekście walki o utrzymanie w Betclic II Lidze

Po porażce w Bielsku-Białej Wisła Puławy wraca na swój stadion. W sobotę o godzinie 15 podopieczni trenera Macieja Tokarczyka zagrają z GKS Jastrzębie i będzie to dla nich kolejny kluczowy mecz w kontekście walki o utrzymanie

Trwa budowa brakującego fragmentu ścieżki

Przez lata ścieżki miasta i gminy nie mogły się połączyć. W końcu powstaje brakujący odcinek

Dobra wiadomość dla rowerzystów. Trwa budowa wyczekiwanego fragmentu ścieżki rowerowej w Sławacinku Starym, który połączy szlaki miasta i gminy.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium