Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

6 grudnia 2017 r.
12:23

Niesamowite stare zdjęcia Lublina autorstwa Edwarda Hartwiga. Już można je oglądać

Kolekcja lubelskich zdjęć Edwarda Hartwiga została uporządkowana i w pełni udostępniona online dzięki projektowi „Lublin. Opowieść o mieście”. Ponadto wraz z relacjami świadków historii wybrane zdjęcia genialnego fotografa stworzą „Opowieść o Lublinie” na specjalnie w tym celu powstałym portalu. Wiele zdjęć jest udostępnionych po raz pierwszy.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

W listopadzie 2004 roku do Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” trafiła część spuścizny fotograficznej Edwarda Hartwiga. Materiały zostały przekazane po uroczystości nadania nazwy Zaułkowi Hartwigów. W obecności członków rodziny, między innymi Julii Hartwig, Ewa Hartwig-Fijałkowska – córka Edwarda Hartwiga – przekazała Tomaszowi Pietrasiewiczowi lubelskie zdjęcia swojego ojca. W październiku 2014 roku Ewa Hartwig-Fijałkowska przekazała kolejną część zasobu Edwarda Hartwiga. Ostatnie materiały trafiły do Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w 2016 roku. W ten sposób do Ośrodka trafiło 3339 zdjęć Edwarda Hartwiga.

Materiał był w niewielkim stopniu zdigitalizowany w 2007 roku. Kompleksową digitalizację i uporządkowanie materiałów zrealizowano w 2016 roku. W 2017 roku materiał został udostępniony online w Bibliotece Multimedialnej Teatru NN dzięki projektowi „Lublin. Opowieść o mieście”. W ramach projektu wybrane zbiory fotograficzne i Historii Mówionej zostały opracowane i udostępnione w formie opowieści, tworząc cyfrowe narracje.

W udostępnionym zasobie znajduje się 206 zdjęć przedwojennych, 134 zdjęć wykonanych w latach 50. (nie później niż do 1954 roku), 957 zdjęć wykonanych w 1954 roku oraz 1679 zdjęć powstałych w latach 70. i 80. XX wieku. Oprócz podziału chronologicznego zdjęcia Lublina można uporządkować według topografii. Najpopularniejsze miejsca fotografowane przez Edwarda Hartwiga to Stare Miasto i Śródmieście, które fotografował we wszystkich wyróżnionych okresach.

Co można zobaczyć na zdjęciach?

W okresie przedwojennym na zdjęciach pojawiają się: Brama Grodzka, Brama Krakowska, Brama Zasrana, Wieża Trynitarska, wzgórze Czwartek, Rynek, kościół oo. dominikanów, katedra, kościół ss. bernardynek (jezuitów), kościół oo. bernardynów, kościół oo. kapucynów, kościół oo. karmelitów, kościół św. Agnieszki, kościół ss. wizytek, a także figura św. Jana Nepomucena, która znajdowała się na łąkach za ulicą Podwale oraz kapliczka Boża Męka. Edward Hartwig fotografował też ulice: Krakowskie Przedmieście, Podwale, Rybną, Szambelańską, Olejną i Złotą, ponadto plac Litewski, pocztę, Ratusz, Teatr im. J. Osterwy, Ogród Saski, Zamek Lubelski i Podzamcze.

Większość zdjęć przedwojennych to stykówki pochodzące z albumu fotograficznego zawierającego 36 kart. Na 34 kartach wklejono po 6 stykówek, na jednej karcie 5 (prawdopodobnie 1 stykówka się oderwała), na jednej karcie 3 stykówki. Zdjęcia w albumie pochodzą z okresu przed 1939 rokiem, do 1954 roku. W albumie są też zdjęcia Lublina, Chełma, Kazimierza. Niektóre zdjęcia są zaznaczone krzyżykiem wykonanym ołówkiem lub niebieskim kółkiem. Zdjęcia nie są umieszczone według kolejności topograficznej ani według kolejności chronologicznej. Kilka sty-kówek zostało błędnie odbitych.

W kolekcji zdjęć przedwojennych są również negatywy celuloidowe o formacie 6 x 6 cm; w kilku przypadkach zachowała się stykówka i odpowiadający jej negatyw.

Tak jest w przypadku jednego ujęcia Bramy Grodzkiej od strony dzielnicy żydowskiej – nieco uszkodzony negatyw, stykówka i reprodukcja zdjęcia zostały opublikowane w albumie Lublin i okolice. Wspomnienie.

W kolekcji znajdują się także stykówki i negatywy takich obiektów jak: Brama Krakowska, zimowy widok wzgórza Czwartek, ujęcie ulicy Złotej z kościołem oo. dominikanów, kościół oo. bernardynów, kościół ss. wizytek, plac Litewski i Ratusz.

Zdjęcia wykonane przez Edwarda Hartwiga w latach 50. XX wieku pokazują głównie Stare Miasto oraz Śródmieście. Wśród nich są Brama Grodzka, Brama Krakowska, kościół ss. wizytek, Wieża Trynitarska, ulice Podwale i Szambelańska, targ przy ulicy Karmelickiej. Na szczególną uwagę w zbiorze z tego okresu zasługują liczne ujęcia Rynku i Starego Miasta z widocznymi zniszczeniami po bombardowaniu Lublina we wrześniu 1939 roku. Fotograf wracał kilkakrotnie na ten obszar, co widać na przykładzie zabudowy wzdłuż ulicy Bramowej. Edward Hartwig sfotogra-fował też widok na nieistniejącą dzielnicę żydowską ze wzgórza Czwartek. Obszar ten widać także na zdjęciach przedstawiających procesję Bożego Ciała idącą wzdłuż ulic Ruskiej i Szkolnej. Ponadto z tego okresu pochodzą zdjęcia przedstawiające łąki rozpościerające się za klasztorem oo. dominikanów. Fotograf wykonał też panoramę miasta z wieży ciśnień, która znajdowała się na placu Wolności.

Zdjęcia to w przeważającej części negatywy o formacie 6 x 6 cm oraz stykówki pochodzące z albumu Lublin i okolice. Wspomnienie. W albumie znajduje się wspomniana stykówka z panoramą Lublina, która ma również swój negatyw. Jest to unikalna panorama wykonana z wieży ciśnień; na negatywie widoczne są czubki butów fotografa.

Interesującą częścią kolekcji są zdjęcia wykonane w 1954 roku. W jej skład wchodzą fotografie wykonane podczas odbudowy miasta, która była prowadzona od lutego do lipca 1954 roku, widoki miasta w dniu 22 lipca, dokumentacja Lublina po odbudowie oraz fotografie wykonane podczas Centralnej Wystawy Rolniczej. Wszystkie zdjęcia wykonane w 1954 roku to negatywy o formacie 6 x 6 cm. Na szczególną uwagę w zasługują zdjęcia przedstawiające prace prowadzone przy odbudowie Starego Miasta, portrety ludzi przy pracy oraz napisy propagandowe zawieszone na rusztowaniach. Nieliczne ze zdjęć były reprodukowane w albumie Lublin wydanym w wydawnictwie „Sztuka” w 1955 roku.

Ostatnia grupa fotografii Edwarda Hartwiga to zdjęcia z lat 70. i 80. XX wieku. Oprócz ujęć Starego Miasta i Śródmieścia pojawiają się nowe miejsca z topografii Lublina: cmentarze na ulicy Lipowej i Unickiej, Park Ludowy, budynki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, miasteczko akademickie, zabudowania Politechniki Lubelskiej, Zalew Zemborzycki, Zjednoczenie Osiedli Robotniczych (ZOR) Zachód, a także nowe dzielnice: LSM, Kalinowszczyzna. Fotograf uwiecznił na zdjęciach plac Zamkowy, tzw. park na Błoniach, a także dworzec PKS.

Na terenie Starego Miasta do najpopularniejszych motywów należą bramy: Rybna, Grodzka i Krakowska, a także Wieża Trynitarska; zabudowa wokół Rynku Starego Miasta i Trybunał Koronny; ulice: Grodzka, Podwale, Szambelańska i Złota; Zamek; kościół oo. dominikanów, plac Po Farze i kino Staromiejskie.

Na terenie Śródmieścia Edward Hartwig fotografował kościoły: oo. kapucynów, ss. wizytek, oo. karmelitów oraz katedrę, pomniki: Józefa Czechowicza, Ofiar Getta i Jana Kochanowskiego; ulice: Lubartowską, Narutowicza, Spokojną, Świętoduską; Krakowskie Przedmieście i zlokalizowane wzdłuż niego budynki: Ratusz, pałac poradziwiłłowski oraz pałac Czartoryskich, budynek tzw. pedetu; plac Litewski z Pomnikiem Wdzięczności i fontanną; hotele: Lublinianka, Unia i Victoria; restaurację Arkady oraz Ogród Saski.

Wszystkie zdjęcia z lat 70. i 80. XX wieku to negatywy o formacie 6 x 6 cm. Ponad 100 negatywów było reprodukowanych w albumie Lublin wydanym w 1983 roku przez Wydawnictwo „Sport i Turystyka”.

Więcej zdjęć można oglądać na portalu projektu: http://teatrnn.pl/opowiesci

Źródło: opr. Joanna Zętar

Zobacz także:

Quiz: Dziwne liczby o Lublinie

Dziwne liczby o Lublinie

Pozostałe informacje

W ostatnie kolejce sezonu zasadniczego ChKS Chełm pokonał MCKiS Jaworzno 3:0

ChKS Chełm lepszy od MCKiS Jaworzno

W ostatnim spotkaniu sezonu zasadniczego ChKS Chełm pokonał MCKiS Jaworzno 3:0. MVP meczu wybrany został przyjmujący ekipy z Chełma Tomasz Piotrowski

Nawet 1800 zł. Nowy dodatek dla służb mundurowych
galeria

Nawet 1800 zł. Nowy dodatek dla służb mundurowych

Nowy dodatek dla służb mundurowych ma poprawić warunki życia funkcjonariuszy, zwłaszcza tych stacjonujących z dala od swoich domów. Reforma obejmie funkcjonariuszy służb mundurowych. Każdy będzie mógł skorzystać z jednej z czterech form wsparcia.

Budowa drugiej nitki obwodnicy Kocka i Woli Skromowskiej
Wideo/Dużo zdjęć
galeria
film

Kock za rok ominiemy ekspresowo

8,5 kilometra obwodnicy Kocka za rok zmieni się w prawdziwą ekspresówkę. Już widać zarys drugiej nitki drogi i nowe mosty. Za 12-14 miesięcy prace będą zbliżać się ku końcowi.

Sebastian S. piłkarz Górnika Łęczna

Szokujące doniesienia dotyczące piłkarza Górnika Łęczna. Klub zabrał głos

Szokujące doniesienia z obozu Górnika Łęczna. Jak podała lubelska „Gazeta Wyborcza”, jeden z zawodników zielono-czarnych ma postawione zarzuty fizycznego i psychicznego znęcania się nad swoją partnerką

W pierwszym meczu z Treflem Start wygrał 122:121

PGE Start Lublin w piątek zagra w Sopocie z mistrzem Polski

PGE Start Lublin w piątek wieczorem zagra z Treflem Sopot, czyli aktualnym mistrzem Polski, który obecnie zajmuje drugie miejsce w tabeli Orlen Basket Ligi. Spotkanie zaplanowano na godz. 18.

Obuwie sportowe z Chin przechwycone przez Krajową Administrację Skarbową

Podrabiane buty za 1,5 miliona zł przechwycone przez lubelskich celników

Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z Oddziału Celnego w Chełmie odkryli ponad 4,5 tysiąca par podrabianych butów sportowych. Towar znajdował się w składzie celnym na terenie powiatu chełmskiego i pochodził z Chin. Kontrola wykazała, że buty bezprawnie oznaczono znakami towarowymi znanego producenta odzieży sportowej.

Skok stulecia. Jego łupem padły papierosy i alkohol

Skok stulecia. Jego łupem padły papierosy i alkohol

Policjanci z Terespola zatrzymali mężczyznę odpowiedzialnego za kradzież ze sklepu. Zginął alkohol i papierosy. Sprawca może spędzić w więzieniu nawet 10 lat.

zdjęcie ilustracyjne

Terenówki rozjeżdżają łąki nad Bugiem. Mieszkańcy: „Może postawić znaki zakazu”

Nielegalne rajdy terenówek stają się zmorą nadbużańskich wsi. Radni i mieszkańcy gminy Janów Podlaski skarżą się, że problem narasta.

Farben Lehre, The Bill i Zenek Kupatasa zagrają w Zgrzycie
koncert
4 kwietnia 2025, 18:00
film

Farben Lehre, The Bill i Zenek Kupatasa zagrają w Zgrzycie

Najbliższy piątek (4 kwietnia) w Fabryce Kultury Zgrzyt upłynie pod znakiem brzmień w klimacie punk i reggae. Na jednej scenie zagrają: Farben Lehre, The Bill oraz Zenek Kupatasa. To wyjątkowe wydarzenie obiecuje solidną porcję melodyjnego punk-rocka, nieokiełznanego pogo pod sceną i pozytywnych wibracji.

Morawiecki i Obajtek przyjadą do Białej Podlaskiej. Będą mówić o cudzoziemcach i Małaszewiczach

Morawiecki i Obajtek przyjadą do Białej Podlaskiej. Będą mówić o cudzoziemcach i Małaszewiczach

Były premier Mateusz Morawiecki (PiS) spotka się z mieszkańcami Białej Podlaskiej. Nie przyjedzie sam – towarzyszyć mu będzie Daniel Obajtek (PiS), były prezes Orlenu.

Lublin przebuduje Żłobek nr 9. Powstanie 180 nowych miejsc dla dzieci

Lublin przebuduje Żłobek nr 9. Powstanie 180 nowych miejsc dla dzieci

Miasto ogłosiło przetarg na modernizację placówki przy ul. Zelwerowicza. Inwestycja, dofinansowana kwotą 6,5 mln zł, pozwoli zwiększyć liczbę miejsc opieki do 390 i poprawić warunki dla dzieci oraz personelu.

Straż Graniczna odmówiła przyjęcia wniosku o azyl obywatelce Gwinei

Straż Graniczna odmówiła przyjęcia wniosku o azyl obywatelce Gwinei

Tylko jeden wniosek o udzieleniu ochrony międzynarodowej został odrzucony przez funkcjonariuszy straży granicznej po wejściu w życie przepisów.

Łada wygrała pierwszy mecz na wiosnę

Siedem goli Łady 1945 Biłgoraj, sześć Sygnału i komplet wyników Keeza IV ligi

Do trzech razy sztuka mogą powiedzieć kibice i piłkarze Łady 1945 Biłgoraj. Drużyna Marcina Zająca po dwóch remisach z rzędu wreszcie wywalczyła pełną pulę. W środę pokonała u siebie rezerwy Avii aż 7:0.

Bartosz Zmarzlik w piątek w Łodzi będzie głównym faworytem do zwycięstwa

MAXTO ITS Indywidualne Międzynarodowe Mistrzostwa Ekstraligi. Zmarzlik znów faworytem

W piątek wieczorem na łódzkiej Moto Arenie odbędzie się dwunasta edycja MAXTO ITS Indywidualnych Międzynarodowych Mistrzostw Ekstraligi imienia Zenona Plecha. W stawce znalazło się trzech żużlowców Orlen Oil Motoru Lublin: Bartosz Zmarzlik, Dominik Kubera oraz Wiktor Przyjemski

rektor UM w Lublinie - prof. Wojciech Załuska
rozmowa

Poważne zarzuty w stronę Uniwersytetu Medycznego. Rektor: sprawa będzie mieć finał w sądzie

W lokalnych mediach pojawiły się zarzuty w stronę Uniwersytetu Medycznego i jego kierownictwa. Sprawa odbiła się szerokim echem. Postanowiliśmy zapytać rektora uczelni o to, jak odniesie się do oskarżeń.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium