Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Edukacja

5 grudnia 2019 r.
20:35

Kiedyś dzban, dziś alternatywka. Znamy młodzieżowe słowo roku 2019

„Alternatywka” młodzieżowym słowem roku 2019. Drugie miejsce zajął rzeczownik „jesieniara”, a trzecie „eluwina”.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

„Alternatywka” młodzieżowym słowem roku 2019. Drugie miejsce zajął rzeczownik „jesieniara”, a trzecie „eluwina”.

Do Wydawnictwa Naukowego PWN – organizatorów Plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku wpłynęło ponad 41 tysięcy zgłoszeń. Wszystkie propozycje przeanalizowało jury plebiscytu w składzie: Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), Bartek Chaciński („Polityka"), Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński) i Anna Ewa Wileczek (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach).

Dziś najmodniejsze słowo wśród młodzieży wybierane zostało po raz czwarty. W poprzednim roku zwyciężył „dzban”, w 2017 – „XD”, a 3 lata temu wśród młodych królowało słowo „sztos”.

„Alternatywka” to dziewczyna o alternatywnych upodobaniach „nie utożsamiająca się z popularnymi trendami odnośnie ubioru, makijażu, gustu muzycznego”. Kolejna z nadesłanych definicji mówi: „ubiera się w specyficzny sposób, zazwyczaj ma kolczyk w nosie, kolorowe włosy, ciemne ubrania oraz słucha emo-rapu”. Przeciwwagą dla „alternatywki” jest znacznie rzadziej zgłaszana „konserwatywka”, a męskim odpowiednikiem słowa „alternator” czy  „alternatyw”.

„Jesieniarą” nazwiemy miłośniczkę jesieni. Za najciekawszą i najbardziej obrazową definicję, kapituła plebiscytu uznała wyjaśnienie znaczenia właśnie tego słowa: „Jesieniara to słowo określające osobę (mężczyznę bądź kobietę, jest to słowo bez przynależności płciowej) uwielbiającą porę roku jesień. Prawdziwe „jesieniary” charakteryzuje wykonywanie typowo jesiennych czynności, czyli siedzenia pod kocem w ciepłych ubrankach z gorącym kubkiem dowolnego napoju”.

W przeciwieństwie do swoich poprzedników, słowo „eluwina” nie tyczy określeń osób, a jest sposobem na przywitanie się, efekt przekształcenia słowa „halo” i „elo”. Pełni taką samą funkcję jak siema i cześć. Jego propagatorem wśród młodzieży stał się artysta Kacper Blonsky, który nagrał piosenkę o takim tytule.

Innym często zgłaszanym słowem jest „koniara”. Zdaniem uczestników plebiscytu to dziewczyna „uzależniona od koni, ciągle o nich mówi, wstawia na social media ich zdjęcia”.

Popularnym jest też słowo „boomer” - ironiczna nazwa osoby starszej, reprezentującej pokolenie baby boom. Boomer jest podstawą komentarza „OK, boomer”, który definiuje poglądy rozmówcy jako niedzisiejsze.

Rozpowszechnione wśród młodzieży jest także słowo „p0lka”, czyli pogardliwe określenie kobiety roszczeniowej, której publiczne zachowanie przynosi wstyd. „P0lka” wpisuje się w nurt „Janusza”, „Grażyny”  i „madki” - słów, które odnotowane zostały w poprzednich edycjach plebiscytu.

„Niepokoję się trochę o alternatywkę – przedstawiając w krzywym zwierciadle osoby o nieszablonowym sposobie ubierania się, farbujące włosy na różowo i z kolczykami w nosie tak naprawdę sprowadza do pewnego stereotypu ważne zjawisko kultury i sceny alternatywnej, niezwykle twórcze i pożyteczne. Mam nadzieję, że to ostatnie się obroni, być może uciekając wizerunkowo w jakieś zupełnie inne rejony. I że wchodzącej do sieci handlowych mody „na alternatywkę” nie zaczniemy powszechnie utożsamiać z tym, co powinno zachować oryginalność i świeżość – muzyką i sztuką” – pisze tuż po rozstrzygnięciu plebiscytu członek jury Bartek Chaciński.

O tendencjach językowych oraz jak będzie wyglądać mowa werbalna w przyszłości opowiada językoznawca i komunikolog dr hab. Paweł Nowak, prof. KUL

• Czy znał pan słowa, które zwyciężyły w plebiscycie?

– Większość  z tych słów w ogóle była mi nieznana. Nie mam znajomych i dzieci w takim wieku. To prowadzi do tego, że te słowa były zaskakujące, choć tendencje, które pokazują mnie nie zadziwiają. 

• O czym świadczy wybór właśnie takich słów?

– Pojawia się element dyskusji o równopłciowości. Dwa z trzech słów znajdujących się na podium są rodzaju żeńskiego, pojawiają się elementy feminatywów. „Alternatywka”, „jesieniara”. Bardzo wysoko była też „konserwatywka”. One świadczą o tym, że ta żeńskość, która kiedyś była niedopuszczalna w naturalnym języku młodzieżowym, staje się czymś normalnym. Po drugie, dowodzą też o tym, że wracają słowa nietypowe. Język młodzieżowy w tej chwili nie jest tworzeniem języka ogólnego w kierunku ta potocznego, grubiańskiego czy wulgarnego. Te słowa nie są czymś, co ma podkreślić niezgodę na rzeczywistość, tylko raczej należą one do grupy słów trudnych, którym nadaje się nowe znaczenie. To jest prestiżowe, elitarne. O ile ubiegłoroczny „dzban” był słowem bardzo popularnym w młodości wielu osób, znajdował się na granicy rejestru ogólnego i potocznego. Tutaj to jest zdecydowanie rejestr wysoki. 

• Jakie inne tendencje zauważalne są w zmianie języka?

– Język ogólnie się bardzo mocno upraszcza. Wybór tych słów pokazuje, że z jednej strony tego uproszczenia nie ma w komunikacji. A po drugie, że sporo elementów łączy się z oceną. To nie są słowa opisujące rzeczywistość, a takie, które oceniają. Co nie jest niczym dziwnym, bo język musi być emocjonalny.

• Powstają neologizmy, zmieniają się też już istniejące słowa. Toczy się dyskusja na temat słowa „poszłem”, czy jest ono poprawne. 

– Ludzie bardzo by chcieli, by tak się stało. Tendencją, którą widać bardzo wyraźnie i Rada Języka Polskiego mocno na ten temat dyskutuje jest to, że nie ma w tej chwili jednoznacznych rozstrzygnięć pojęciowych. „Poszłem” nie jest jeszcze prawidłowe, ale mówi się, że niedługo będzie. Tak samo jak „przekonywujący” nie jest w dalszym ciągu prawidłowe, ale już w publikacjach i odpowiedziach na pytania ludzi poloniści piszą: „to nie jest za ładna forma, ale jeśli ktoś inaczej nie umie, to można to zrozumieć”. Rozluźnia się norma językowa bardzo wyraźnie. 

• Także ze znajomymi toczyliśmy podobne dyskusje. Padały argumenty, że język się zmienia i skoro zmienia się naturalnie, to co w tym złego. 

– Jestem absolutnym zwolennikiem dopasowania języka do rzeczywistości. Język kreuje, opisuje, interpretuje rzeczywistość, ale z perspektywy tego, co się wydarzyło w kulturze w ostatnich dwudziestu czy trzydziestu latach, to można powiedzieć w tan sposób - te trzydzieści lat, tak na prawdę to jak trzysta lat. Takie nastąpiły zmiany w cywilizacji. A język nie nadąża. Jeśli nie pozwolimy na to, by młodzi ludzie sobie ten język zmodyfikowali, poprawili, będziemy mieli skansen. Kultura, w której żyjemy - kultura obrazu, posługuje się komunikacją niewerbalną, a nie językiem. Język stał się drugorzędnym kodem.

• Proszę zabawić się w futurystę i wyobrazić sobie, jak będzie wyglądał język za 20 lat. 

– My dużo dyskutujemy o tym w gronach, które się zajmują np. komunikacją publiczną. Moja wizja tego jest taka, że język pełny, rozwinięty, kompetencyjny będzie w urządzeniach. W chipach, przenośnych słownikach, które będziemy włączali, smartfonach i różnego rodzaju innych urządzeniach. Człowiek będzie raczej komunikował myśl, którą urządzenie będzie dobierało w słowa. Jeśli do tego dojdzie, to język ocaleje. Jeżeli zostawimy go na takim poziomie, że nie będziemy dopuszczali techniki do języka, to będzie stopniowo umierał i za dwadzieścia lat to może jeszcze nie, ale za pięćdziesiąt może go nie być w takiej rozwiniętej postaci. 

e-Wydanie

Pozostałe informacje

Stal Kraśnik znowu odrobiła straty po przerwie

Stal Kraśnik odwróciła losy meczu z Hetmanem Zamość po przerwie

W Kraśniku znowu długo zanosiło się na niespodziankę. W trzecim meczu rundy wiosennej Stal po raz trzeci przegrywała do przerwy. Tym razem 0:1 u siebie z Hetmanem Zamość. Gospodarze długo nie mogli wyrównać, ale w ostatnim kwadransie jednak ta sztuka im się udała. A później poszło już z górki i niebiesko-żółci pokonali rywali 3:1.

Julia Szeremeta w dobrym stylu wróciła na ring

Julia Szeremeta nie dała rywalce szans w ćwierćfinale Pucharu Świata

Julia Szeremeta w wielkim stylu rozpoczęła udział w Pucharze Świata w brazylijskim Foz de Igacu. Polka pokonała w ćwierćfinale Alyssę Mendozę.

P+R na Węglinie w godzinach szczytu.
news dziennika wschodniego

Park & Ride w Lublinie: Czy kierowcy w ogóle z tego korzystają?

Z obserwacji jednego z naszych Czytelników wynika, że kierowcy nie korzystają z parkingów P+R. Dopytuje, czy jest szansa na to, aby to się zmieniło. Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego tego problemu jednak nie widzi.

Miasto Chełm po ewentualnym poszerzeniu granic administracyjnych

Zmiana granic Chełma. Rada Miasta jest "za". Czas na decyzję MSWiA

Mimo wyraźnego sprzeciwu mieszkańców gminy Chełm, Rada Miasta Chełm podjęła decyzję o rozszerzeniu granic administracyjnych. Sprawa trafi na biurko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które podejmie ostateczną decyzję. Czy ministerstwo uwzględni wolę mieszkańców?

Inflacja: Może nie wszystko będzie tak szybko drożeć

Inflacja: Może nie wszystko będzie tak szybko drożeć

Napływające informacje sygnalizują, że inflacja w kolejnych kwartałach może być niższa niż wcześniej oczekiwano – zapowiada Rada Polityki Pieniężnej w środowym komunikacie. Ale też Rada podkreśla, że w najbliższych miesiącach inflacja będzie wyższa od celu inflacyjnego.

Muzyczna podróż z Grzegorzem Tarwidem i jego trio
jazz
10 kwietnia 2025, 19:00

Muzyczna podróż z Grzegorzem Tarwidem i jego trio

Już w czwartek (10 kwietnia), w ramach projektu Jazz w CSK wysłuchamy na żywo jednego z najciekawszych pianistów młodego pokolenia – Grzegorza Tarwida. Artysta zaprezentuje program oparty na swoim debiutanckim albumie „Flowers”, który ukazał się nakładem prestiżowej wytwórni płytowej – Clean Feed. Poniżej zamieszczamy rozmowę z artystą.

Wschodni ślad – Tusk o cyberataku na system informatyczny Platformy

Wschodni ślad – Tusk o cyberataku na system informatyczny Platformy

Służby intensywnie pracują w związku z incydentem cyberbezpieczenstwa dotyczącym Platformy Obywatelskiej; sprawa jest poważna – poinformował w środę wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Wcześniej premier Donald Tusk informował o cyberataku na system informatyczny PO.

Autor pieśni powstańczych patronem skweru w Lublinie
galeria

Autor pieśni powstańczych patronem skweru w Lublinie

Jan Markowski, autor melodii wielu znanych pieśni powstańczych, takich jak „Mała dziewczynka z AK” czy „Sanitariuszka Małgorzatka” jest patronem skweru w Lublinie. Dziś uroczyście odsłonięto tablice z jego nazwą.

Cristiano Ronaldo w grze Fatal Fury: City of the Wolves
GRAMY
film

Fatal Fury: Cristiano Ronaldo w bijatyce (wideo)

Gra Fatal Fury: City of the Wolves swoja premierę będzie miała już 25 kwietnia. To klasyczna bijatyka 2D, a jedną z dostępnych postaci będzie właśnie Cristiano Ronaldo.

Lubelskie obchody Światowego Dnia Świadomości Autyzmu rozpoczął „niebieski spacer”,
galeria

Plac Litewski będzie niebieski. Zaczynają się Lubelskie Dni Autyzmu

Wszystko zaczęło się w środę, 2 kwietnia, od „niebieskiego spaceru. To wspólne przejście ulicami Lublina w geście solidarności z osobami ze spektrum autyzmu oraz ich rodzinami.

Trzeci mecz w rywalizacji Bogdanki LUK i ZAKSY zostanie rozegrany w niedzielę

Powiedzieliśmy sobie w sobotę, że nic się jeszcze nie skończyło. Opinie po meczu ZAKSA - Bogdanka LUK

Świetny występ Bogdanki LUK we wtorkowy wieczór spowodował, że w ćwierćfinale fazy play-off jest remis 1:1. Ekipa z Lublina w drugim starciu pokonała na wyjeździe ZAKSĘ Kędzierzyn Koźle 3:0. Decydujące starcie zostanie rozegrane w najbliższą niedzielę o godz. 14.45, w hali Globus.

Bradly van Hoeven też zostaje w Motorze na kolejny sezon

Bradly van Hoeven też zostaje w Motorze

Kolejny dzień i kolejny nowy kontrakt w klubie z Lublina. W środę Motor poinformował, że umowa Bradly van Hoevena również została przedłużona na sezon 2025/2026.

Kaczyński w szpitalu. NFZ nie dopatrzył się nieprawidłowości

Kaczyński w szpitalu. NFZ nie dopatrzył się nieprawidłowości

Przyjęcia pacjentów nie odbiegały od normy, a leczenie na kardiologii nie było ograniczone – Lubelski NFZ nie dopatrzył się nieprawidłowości szpitala w związku z pobytem prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego na oddziale kardiologii w lutym tego roku. Do Funduszu nie wpłynęły też skargi pacjentów.

Miał blisko 5 kg amfetaminy. Uciekając potrącił policjantów

Miał blisko 5 kg amfetaminy. Uciekając potrącił policjantów

Grupa ze Śląska rozprowadzającej narkotyki całym kraju. Lubelscy policjanci zatrzymali 4 osoby: u jednej znaleziono prawie 5 kilogramów amfetaminy.

Kalejdoskop dźwięków w Teatrze Starym
koncert
9 kwietnia 2025, 19:00

Kalejdoskop dźwięków w Teatrze Starym

Nene Heroine to jazzowo-psychodeliczny kolektyw pochodzący z Gdańska, który w środę (9 kwietnia) w Teatrze Starym zaprezentuje nowoczesne oblicze jazzu. Występy na żywo Nene Heroine są cenione przez publiczność z powodu spontaniczności i muzycznej energii.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium